Στέλιος Μπίκας στο tanea.gr: Η διαμόρφωση καλών ανθρώπων και η τρίτη θέση στο Παγκόσμιο

Η τρίτη θέση στον κόσμο συνιστά μεγάλη διάκριση για το ελληνικό ποδόσφαιρο και μια επιτυχία που γεμίζει αισιοδοξία για τα επόμενα χρόνια.

Πίσω από τις επιδόσεις και τις διακρίσεις, ωστόσο, βρίσκεται μια φιλοσοφία που δεν εστιάζει μόνο στην αγωνιστική πρόοδο, αλλά και στην καλλιέργεια του χαρακτήρα των νεαρών ποδοσφαιριστών.

Ο ομοσπονδιακός τεχνικός Στέλιος Μπίκας μιλά για τη χαρά του παιχνιδιού, την ελευθερία έκφρασης και την κατάλληλη καθοδήγηση, στοιχεία που μπορούν να στηρίξουν την ανάπτυξη της νέας γενιάς του ελληνικού ποδοσφαίρου.

Αναφέρεται ακόμη στην ιστορική διάκριση της Εθνικής, στη συνεργασία γονέων και προπονητών, καθώς και στο πρόγραμμα «Αναγέννηση» της Ελληνικής Ποδοσφαιρικής Ομοσπονδίας.

«Δεν είχαμε πει ποτέ ότι πάμε να βγούμε τρίτοι στον κόσμο»

Όπως παραδέχεται ο Στέλιος Μπίκας, η επιτυχία της Εθνικής δεν είχε τεθεί εξαρχής ως στόχος. Η αποστολή πήγε στο Παγκόσμιο με κύριο σκοπό να αποτυπώσει στο γήπεδο τη φιλοσοφία και τις αγωνιστικές αρχές που έχουν καθοριστεί για τις εθνικές ομάδες.

«Προφανώς δεν είχαμε πει ποτέ ότι πάμε να βγούμε τρίτοι στον κόσμο. Θα ήταν ψέμα αν το λέγαμε αυτό», λέει χαρακτηριστικά.

Σύμφωνα με τον ίδιο, προτεραιότητα ήταν οι νεαροί παίκτες να ακολουθήσουν τον τρόπο παιχνιδιού που είχαν προετοιμάσει, όποιο κι αν ήταν το αποτέλεσμα.

«Εμάς το μόνο που μας ενδιέφερε είναι να εμφανιστούμε και να παίξουμε σύμφωνα με τις αρχές που έχουμε θέσει στον τρόπο παιχνιδιού των εθνικών ομάδων».

Η σημαντική διάκριση που ήρθε μέσα από αυτή την αγωνιστική προσέγγιση κάνει την επιτυχία ακόμη πιο ιδιαίτερη.

«Εφόσον ήρθε αυτή η επιτυχία παίζοντας με αυτόν τον τρόπο, είναι διπλή χαρά», τονίζει.

«Πρώτος στόχος είναι να βγάλουμε καλούς ανθρώπους»

Ο Στέλιος Μπίκας θεωρεί πως η ευθύνη του προπονητή στις μικρές ηλικίες δεν εξαντλείται στη διδασκαλία τεχνικής και τακτικής.

Η καλλιέργεια της προσωπικότητας των παιδιών είναι, αντίθετα, εξίσου σημαντική — αν όχι σημαντικότερη — πλευρά της καθημερινής δουλειάς στην προπόνηση.

«Μας ενδιαφέρει, εκτός από το ποδοσφαιρικό κομμάτι, να τους βοηθήσουμε και στον χαρακτήρα, στη διαμόρφωση του χαρακτήρα και στο πώς θα βγουν στην κοινωνία όταν ενηλικιωθούν», εξηγεί.

Ο προπονητής ξεκαθαρίζει ποιες είναι οι προτεραιότητές του όταν μιλά για το ποδόσφαιρο στις αναπτυξιακές ηλικίες.

«Να βγάλουμε καλούς χαρακτήρες, καλούς ανθρώπους και το αγωνιστικό εννοείται πάντα έρχεται δεύτερο».

Αυτή η αντίληψη καθορίζει και τη διαχείριση των καθημερινών δυσκολιών σε μια ομάδα, ιδίως όταν κάποιο παιδί δυσαρεστείται επειδή δεν αγωνίζεται όσο θα ήθελε.

Ο ίδιος προτιμά να μιλά με ειλικρίνεια στα παιδιά, αναλύοντας τις επιλογές του και τι τον οδήγησε σε αυτές.

«Συνήθως τα παιδιά αντιλαμβάνονται πιο πολύ από εμάς τους ενήλικες και δέχονται τις αποφάσεις», αναφέρει. Συμπληρώνει πως στη δική τους φιλοσοφία όλα τα παιδιά πρέπει να παίρνουν χρόνο συμμετοχής.

«Οι γονείς και οι προπονητές είναι συνεργάτες, όχι αντίπαλοι»

Στο ποδόσφαιρο των μικρών ηλικιών, η σχέση προπονητών και γονέων αποτελεί ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα.

Ο Στέλιος Μπίκας κατανοεί ότι οι προπονητές των συλλόγων καλούνται να διαχειριστούν μια δύσκολη σχέση με τους γονείς, καθώς έχει αντιμετωπίσει αντίστοιχες καταστάσεις και ο ίδιος στις ακαδημίες.

Η συνεργασία και η κατανόηση και από τις δύο πλευρές είναι, κατά την άποψή του, ο δρόμος προς τη λύση.

«Δεν είμαστε απέναντι, αλλά είμαστε στην ουσία συνεργάτες εμείς με τους γονείς και το μόνο που θα πρέπει να μας ενδιαφέρει στο τέλος της ημέρας είναι η εξέλιξη του παιδιού σε όλους τους τομείς», υπογραμμίζει.

Κατά τον ομοσπονδιακό προπονητή, οι γονείς χρειάζεται να υποστηρίζουν τη δουλειά του προπονητή, ενώ και εκείνος οφείλει να στέκεται δίπλα τους και να ακούει τις σκέψεις και τις ανησυχίες τους.

Μόνο μέσα από τη συνεργασία μπορεί να διαμορφωθεί το κατάλληλο περιβάλλον για την ολοκληρωμένη ανάπτυξη ενός παιδιού.

«Αν ένα παιδί νιώθει φόβο, δεν θα εξελιχθεί ποτέ»

Ο Στέλιος Μπίκας δίνει ξεχωριστή βαρύτητα στην ψυχολογία των νεαρών ποδοσφαιριστών, ώστε να νιώθουν ελεύθεροι όταν βρίσκονται στο γήπεδο.

Ο φόβος μήπως κάνουν λάθος, όπως επισημαίνει, μπορεί να εμποδίσει ουσιαστικά την εξέλιξη ενός παιδιού.

«Θέλουμε παιδιά να είναι πιο πολύ απελευθερωμένα, να απολαμβάνουν το παιχνίδι, να μη νιώθουν φόβο», σημειώνει.

Σημαντικό μέρος της προπονητικής του φιλοσοφίας είναι τα παιδιά να παίρνουν πρωτοβουλίες, να δοκιμάσουν τις δυνατότητές τους και να έχουν τη δυνατότητα να κάνουν λάθη.

«Κάποιο παιδί θα εξελιχθεί μόνο αν διασκεδάζει και είναι χαρούμενο πάνω σε αυτό που κάνει. Αν νιώθει φόβο δεν θα εξελιχθεί ποτέ».

Ο Στέλιος Μπίκας προτρέπει, μάλιστα, τα παιδιά να αντιμετωπίζουν χωρίς φόβο τα λάθη, αφού είναι κομμάτι της διαδικασίας μέσα από την οποία μαθαίνουν.

«Ας κάνει όσο πιο πολλά λάθη μπορεί για να το συνηθίσει, να μείνει με την μπάλα στα πόδια και να είναι πιο απελευθερωμένο όσο μεγαλώνει», αναφέρει.

Το πρόγραμμα «Αναγέννηση» και η νέα φιλοσοφία του ελληνικού ποδοσφαίρου

Μεγάλο μέρος της συζήτησης αφορούσε το πρόγραμμα «Αναγέννηση» της ΕΠΟ, που αποσκοπεί στην ανάπτυξη του ποδοσφαίρου στις μικρές ηλικίες και στη διαμόρφωση συνθηκών οι οποίες θα προσελκύσουν περισσότερα παιδιά.

Ο Στέλιος Μπίκας διευκρινίζει πως το πρόγραμμα απευθύνεται σε ηλικίες από 6 έως 14 ετών, καλύπτοντας τις ακαδημίες και τον ερασιτεχνικό αθλητισμό σε όλη την Ελλάδα.

«Σκοπός του προγράμματος Αναγέννηση είναι να έρθουν όσο περισσότερα παιδιά γίνεται στο ποδόσφαιρο, να διασκεδάζουν το παιχνίδι, να το απολαμβάνουν, να είναι ελεύθερα, να μπορούν να παίρνουν πρωτοβουλίες», επισημαίνει.

Κεντρική πρόβλεψη του προγράμματος είναι να αλλάζει ο αριθμός των παικτών στο παιχνίδι ανάλογα με την ηλικία τους.

Για τις μικρότερες ηλικίες προτείνονται αγώνες δύο εναντίον δύο ή τριών εναντίον τριών. Στην Κ10 το σχήμα είναι πέντε εναντίον πέντε, ενώ στις κατηγορίες Κ12 και Κ13 προβλέπεται οκτώ εναντίον οκτώ.

Η ιδέα είναι ότι με λιγότερους παίκτες στον αγωνιστικό χώρο κάθε παιδί έρχεται συχνότερα σε επαφή με την μπάλα, κάνει περισσότερες ατομικές ενέργειες και έχει πιο πολλές δυνατότητες να πάρει πρωτοβουλίες.

Με αυτόν τον τρόπο τα παιδιά έχουν πιο ενεργό ρόλο, κερδίζουν περισσότερες εμπειρίες και καλλιεργούν σταδιακά τις ποδοσφαιρικές τους ικανότητες.

«Ο βασικός στόχος του προγράμματος είναι πιο χαρούμενα παιδιά, πιο πολλά παιδιά στο ποδόσφαιρο, πιο πολλή διασκέδαση, πιο πολλή ελευθερία», αναφέρει συνοπτικά ο Έλληνας προπονητής.

Η συμβολή των Γιάννη Σαμαρά και Δημήτρη Παπαδόπουλου

Ο Στέλιος Μπίκας αναφέρεται ξεχωριστά στα πρόσωπα που έχουν αναλάβει την προσπάθεια για την αναβάθμιση του ποδοσφαίρου στις αναπτυξιακές ηλικίες.

Την ευθύνη του προγράμματος «Αναγέννηση» έχει ο Γιάννης Σαμαράς, σε συνεργασία με τον Δημήτρη Παπαδόπουλο, τεχνικό διευθυντή των εθνικών ομάδων.

Στο πρόγραμμα εργάζονται επίσης ομοσπονδιακοί προπονητές, ανάμεσά τους ο ίδιος και ο Παναγιώτης Καραγιάννης. Παράλληλα, δέκα περιφερειακοί προπονητές έχουν αναλάβει να μεταφέρουν τη φιλοσοφία του σε όλη τη χώρα.

Ο Μπίκας μιλά με θαυμασμό για την πείρα και την κατάρτιση του Γιάννη Σαμαρά, ο οποίος επί δεκαετίες έχει ασχοληθεί με αντίστοιχα προγράμματα ανάπτυξης στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.

«Είναι χαρά όλων των προπονητών να είμαστε δίπλα του και κάθε μέρα να μαθαίνουμε», λέει, επισημαίνοντας πως η επιρροή του αφορά όχι μόνο το ποδόσφαιρο, αλλά και τη συμπεριφορά προς τα παιδιά.

Σημαντική θεωρεί και τη συνεισφορά του Δημήτρη Παπαδόπουλου, ο οποίος, ως μέλος της Εθνικής ομάδας που πήρε το Euro 2004, προσφέρει πολύτιμες παραστάσεις από το κορυφαίο επίπεδο.

«Είναι τιμή να τους έχουμε και τους δύο δίπλα μας», τονίζει.

Η αποδοχή του προγράμματος και η επόμενη ημέρα

Η καθιέρωση διαφορετικής φιλοσοφίας στο αναπτυξιακό ποδόσφαιρο συχνά συναντά δυσκολίες, ιδίως όταν προϋποθέτει να αλλάξουν πρακτικές που εφαρμόζονται επί χρόνια.

Ο Στέλιος Μπίκας αναγνωρίζει πως οι πρώτες παρουσιάσεις του προγράμματος δεν έγιναν χωρίς εμπόδια, κυρίως εξαιτίας της νέας προσέγγισης που προτείνεται για τις ηλικιακές κατηγορίες.

Παρά τις δυσκολίες, υπογραμμίζει ότι δεν επιδιώκεται να επιβληθεί ένα μοντέλο. Προτεραιότητα είναι η ενημέρωση, η συζήτηση και η συνεργασία με τους προπονητές.

«Δεν επιβάλλουμε τίποτα εννοείται. Εμείς εξηγούμε το πρόγραμμα, το παρουσιάζουμε, εξηγούμε για ποιο λόγο προτείνουμε αυτές τις σχέσεις αναλυτικά ανά ηλικιακή κατηγορία και πού βοηθάει αυτό στα παιδιά», σημειώνει.

Θετικό στοιχείο, όπως λέει, είναι ότι στις περισσότερες περιοχές όπου έγινε παρουσίαση το πρόγραμμα έχει ήδη τύχει καλής υποδοχής.

Ακόμη, αναφέρει πως η διοίκηση της ΕΠΟ, υπό τον Μάκη Γκαγκάτση, υποστηρίζει ενεργά τις δράσεις και τις πρωτοβουλίες του προγράμματος «Αναγέννηση».

Ο ίδιος βλέπει την προσπάθεια ως συλλογικό εγχείρημα, με κοινό ζητούμενο να βελτιωθούν οι συνθήκες στις οποίες μεγαλώνουν οι μελλοντικοί ποδοσφαιριστές.

Το βασικό μήνυμα της συζήτησης παραμένει ξεκάθαρο: η ανάπτυξη του ελληνικού ποδοσφαίρου ξεκινά από τα παιδιά, από τη δυνατότητά τους να παίζουν ελεύθερα και να χαίρονται την παρουσία τους στο γήπεδο.