Πριν από λίγες ημέρες, αποκαλυπτικό ρεπορτάζ του Mega έφερε στο φως μια δυσάρεστη υπόθεση από τον σχολικό και όχι τον επαγγελματικό αθλητισμό, προκαλώντας έντονο προβληματισμό.
Η κόρη υφυπουργού είχε εξασφαλίσει μόρια στις πανελλήνιες εξετάσεις ως μέλος ομάδας χάντμπολ που συμμετείχε σε σχολικά πρωταθλήματα, παρότι η ίδια δεν είχε αγωνιστεί αρκετά με τη συγκεκριμένη ομάδα.
Ο υφυπουργός υπέβαλε την παραίτησή του. Δεν αναφέρω το όνομά του, καθώς η υπόθεση έχει μεγαλύτερη σημασία από τις δικές του περιπέτειες.
Η συνέχεια της υπόθεσης
Η νέα αυτή υπόθεση ακολούθησε εκείνη με τους διαιτητές μπάσκετ που κατηγορούνται ότι επηρέασαν αποτελέσματα σε σχολικά πρωταθλήματα προς όφελος μαθητών που συμμετείχαν σε ομάδες και δικαιούνταν μόρια. Τα περιστατικά έφεραν στο προσκήνιο το σύστημα μοριοδότησης, και, όπως διαβάζω, ο Πρωθυπουργός έδωσε εντολή στην υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη και στον υφυπουργό Αθλητισμού Γιάννη Βρούτση να προχωρήσουν σε αλλαγή του σχετικού νόμου.
Ευτυχώς, κανείς από τους δύο δεν έσπευσε να προχωρήσει στην κατάργησή του.
Ο ρόλος των οικογενειών
Το 1999 θεσπίστηκε το βασικό νομοθετικό πλαίσιο για τη μοριοδότηση των αθλητών με διακρίσεις που εισάγονται στην τριτοβάθμια εκπαίδευση (Νόμος 2725/1999, άρθρο 34). Από τότε έχουν γίνει συνολικά 51 τροποποιήσεις.
Οι αλλαγές δείχνουν πως ο νόμος χρειαζόταν διαρκή βελτίωση, ωστόσο λειτούργησε αρκετά αποτελεσματικά, αφού η μοριοδότηση έδινε στους γονείς κίνητρο να ενθαρρύνουν τα παιδιά τους να ασχοληθούν σοβαρά με τον αθλητισμό.
Μετά την έναρξη της κρίσης, δηλαδή από το 2009-10, η ανάδειξη αθλητών υψηλού επιπέδου στην Ελλάδα έγινε υπόθεση της οικογένειας. Γονείς στέλνουν τα παιδιά τους σε γυμναστήρια και γήπεδα, ώστε να ανακαλύψουν την κλίση τους στον αθλητισμό.
Πολλές από τις διαδρομές των κορυφαίων αθλητών της εποχής μας είναι οικογενειακές ιστορίες: οι επιτυχίες οφείλονται περισσότερο στους γονείς παρά στις ομάδες, στις Ακαδημίες, στους προπονητές και στους υπόλοιπους φορείς.
Η αγάπη για τον αθλητισμό ξεκίνησε από τις μητέρες της Κατερίνας Στεφανίδη και του Λευτέρη Πετρούνια, που την καλλιέργησαν στα παιδιά τους.
Ο Κώστας και ο Μπάμπης Κωστούλας, δύο ταλαντούχα αδέλφια που ξεχωρίζουν ως νεαροί στο ελληνικό ποδόσφαιρο, βρέθηκαν από μικρή ηλικία στο γήπεδο με την παρότρυνση του πατέρα τους, Θανάση, παλιού παίκτη του Ολυμπιακού.
Στις οικογένειες του Ρέτσου, του Μανδά, του Βαγιαννίδη, του Μουζακίτη και του Ιωαννίδη οφείλεται η αγάπη που ανέπτυξαν τα παιδιά για το ποδόσφαιρο.
Ο Καραλής έχει πει ότι οφείλει πολλά στον πατέρα του. Το ίδιο ισχύει για τον Τσιτσιπά και τους γονείς του, αλλά και για τη Μαρία Σάκκαρη, της οποίας η μητέρα, Αγγελική, υπήρξε επίσης πρωταθλήτρια του τένις.
Τα παραδείγματα είναι χαρακτηριστικά και βοηθούν να γίνει σαφές κάτι που γνωρίζουμε όσοι ασχολούμαστε με τον αθλητισμό: χωρίς την απόφαση και τη στήριξη των γονιών, οι Έλληνες πρωταθλητές θα ήταν ελάχιστοι.
Για τους γονείς, άλλωστε, η δυνατότητα να μοριοδοτηθούν τα παιδιά τους χάρη στην αθλητική τους δραστηριότητα αποτέλεσε σημαντικό κίνητρο για να αποφασίσουν να τα στηρίξουν.
Οι γονείς υπολόγισαν ότι, ακόμα κι αν το παιδί τους δεν έφτανε να γίνει πρωταθλητής, θα συγκέντρωνε μόρια για τη σχολή που ήθελε και οι προσπάθειές του δεν θα πήγαιναν χαμένες. Η προσπάθεια, άλλωστε, είναι μεγάλη.
Γιατί δεν πρέπει να καταργηθεί η μοριοδότηση
Η μοριοδότηση θεσπίστηκε ως επιβράβευση για παιδιά που θυσιάζουν τον ελεύθερο χρόνο τους, προπονούνται εξαντλητικά κάθε μέρα επί χρόνια και προσπαθούν να συνδυάσουν το διάβασμα με τον πρωταθλητισμό.
Κερδίζει μόρια ο μαθητής που μπαίνει στην πισίνα στις 7 το πρωί και στη συνέχεια πηγαίνει στο σχολείο. Το ίδιο ισχύει για το παιδί που χάνει εκδρομές και σχολικά πάρτι, επειδή περνά τον χρόνο του στα γήπεδα και στις εξαντλητικές προπονήσεις στο γυμναστήριο.
Τα γνωστά μόρια δεν δίνονται στον μαθητή-αθλητή χωρίς λόγο: αποτελούν αναγνώριση των δύσκολων σχολικών χρόνων που περνά.
Αν κάποιος —ή κάποιοι— παίρνουν μόρια με αθέμιτο τρόπο, δεν ευθύνονται τα παιδιά που μοχθούν και ιδρώνουν. Δεν γίνεται να τιμωρηθούν καταργώντας τη μοριοδότηση, όπως ήδη ζητούν πολλοί.
Τι προβλέπει το νέο νομοσχέδιο
Μελέτησα το νέο νομοσχέδιο και δεν αμφισβητώ ότι οι προθέσεις είναι καλές. Ωστόσο, θεωρώ πως χρειάζονται διαφορετικά μέτρα.
Τα ονόματα όσων λαμβάνουν μόρια χωρίς να είναι αθλητές δεν εμφανίζονται από μόνα τους στα φύλλα αγώνων: υπάρχουν άνθρωποι που εξασφαλίζουν αυτό το προνόμιο για όσους είναι πρόθυμοι να κλέψουν – αυτοί θα έπρεπε να στοχευτούν.
Το υπουργείο Παιδείας χρειάζεται να θεσπίσει ένα πλαίσιο που θα αποτρέπει όσους πουλούν μόρια —τα οποία προτείνουν σε γονείς έναντι ανταλλάγματος— και θα τους κάνει να το ξανασκεφτούν.
Παράλληλα, οι αρμόδιοι οφείλουν να επανεξετάσουν τον τρόπο διεξαγωγής των σχολικών πρωταθλημάτων και να διαμορφώσουν έναν αξιόπιστο μηχανισμό εποπτείας. Από όσα διαβάζω, το νέο νομοσχέδιο ορίζει πως ένα μετάλλιο ή μια μεμονωμένη διάκριση δεν θα είναι πλέον αρκετά· θα συνεκτιμώνται η συνολική εικόνα και η σταθερή ενασχόληση του μαθητή με τον αθλητισμό σε ορίζοντα τετραετίας, από τη Γ’ Γυμνασίου μέχρι τη Γ’ Λυκείου.
Απαιτείται, ωστόσο, ιδιαίτερη προσοχή. Καταρχάς, δεν υπάρχουν τυχαίες διακρίσεις και μετάλλια που κερδίζονται εύκολα· τα παιδιά πρέπει να ενθαρρύνονται ώστε να διακριθούν. Επιπλέον, είναι δύσκολο να καθοριστούν χρονικά κριτήρια, όπως «το βάθος της τριετίας κ.λπ.».
Στις συγκεκριμένες ηλικίες τα παιδιά συχνά στρέφονται από το ένα άθλημα στο άλλο. Ένας μέτριος μπασκετμπολίστας στα 16 του, για παράδειγμα, μπορεί έναν χρόνο αργότερα να αναδειχθεί σε ταλέντο στο βόλεϊ.
Αυτό που θέλω να επισημάνω είναι ότι στο επίκεντρο της αξιολόγησης δεν πρέπει να βρίσκονται τόσο τα παιδιά, όσο όσοι εποπτεύουν τις ομάδες και τα πρωταθλήματα.
Θα έπρεπε, επίσης, να εξετάζουμε τον ρόλο των υπευθύνων στο σχολείο της. Η εικόνα που μου δίνουν είναι πως εμπορεύονται μόρια.
Έλεγχοι
Στο νομοσχέδιο εντοπίζω και αρκετές ενδιαφέρουσες προβλέψεις· θέλω να είμαι δίκαιος.
Όπως αναφέρεται, θα γίνεται αυστηρότερη επιτήρηση της πραγματικής συμμετοχής των μαθητών στους αγώνες, με υποχρέωση παρουσίας στο 50% των αγώνων για τα ομαδικά αθλήματα. Παράλληλα, θα αξιολογείται και το επίπεδο ανταγωνισμού στις διοργανώσεις.
Δεν ξέρω ποιοι θα αναλάβουν τους ελέγχους. Αυτοί, όμως, αποτελούν τη λύση.
Δεν είναι λύση να κάνουμε τους γονείς να μη θέλουν να μάθουν στα παιδιά τους να αγαπούν τα σπορ, επειδή δεν θα έχουν τίποτα να κερδίσουν…



















ΣΧΟΛΙΑ
Καλωσορίζουμε τον ανοιχτό διάλογο και τα σχόλια με ουσία. Κρατήστε τη συζήτηση ευγενική και με σεβασμό· υβριστικά ή διαφημιστικά σχόλια διαγράφονται. Πριν σχολιάσετε, διαβάστε τους όρους χρήσης.
Κανένα σχόλιο ακόμη. Γράψτε το πρώτο.